Soefisme

Wat is Soefisme?

Het woord Soefi komt oorspronkelijk uit het Grieks en Arabisch, en staat zowel voor wijsheid als voor zuiverheid; beide ideeën suggereren een en hetzelfde ideaal. Wijsheid is alleen aanwezig als de mind [1]  gezuiverd is van vooropgezette meningen en een denkbeeldige interpretatie van spirituele ideeën. Maar er zijn evenveel beschrijvingen over wijsheid en zuiverheid als er zoekers op het pad zijn. We kunnen deze beschrijvingen nooit naar  eer en geweten toeschrijven als het eigendom van één geloof.  Zodra je probeert een definitie te geven van abstracte ideeën, verlies je immers vaak de weg in het doolhof van je eigen gedachten, en bouw je illusies op die de taille en de maat krijgen van de beperkte horizon van de eigen mind-wereld, waarbij je dan aanneemt dat je in het bezit bent van de enige waarheid.

IMG_0750

Sommige mensen bekennen dat ze de waarheid gevonden hebben in het Hindoeïsme, anderen in het Boeddhisme, bij Zarathustra, in het Jodendom, in het Christendom, in de Islam of in andere religieuze denominaties, die al of niet bekend zijn. Maar als de waarheid onder woorden wordt gebracht op het niveau van menselijk begrip, verandert deze door de verschillen in interpretaties. De waarheid is als zuiver water dat in glazen wordt gegoten met een verschillende kleur, waardoor de indruk ontstaat dat de kleur van het glas wordt opgenomen door het water. Het doel van de oproep tot ‘eenheid van religieuze idealen’ is daarom een bewustwording tot een wijdere blik met dieper inzicht in het tragische onbegrip, dat aanleiding is van afscheiding tussen serieuze volgelingen van verschillende culturen.

Wat betreft de oorsprong van de soefi zienswijze zouden we kunnen zeggen, dat deze zo oud is als de weg naar Kralingen: het zijn de ideeën van wijsheid en zuiverheid die altijd de bron zijn geweest van inspiratie en die we in alle devotionele diensten kunnen terugvinden. Zelfs al werden ze  zo nu en dan toegeëigend door culturele stromingen in de verschillende perioden van onze geschiedenis, dan nog hebben  ze nooit hun  identiteit verloren.

Een ander onderwerp dat we in de Soefi traditie vinden in ‘de alchemie van geluk’, wordt ook wel vertaald met: liefde, harmonie en schoonheid. Hierover wordt in sprookjes verteld: de magische formule die gebruikt wordt om een basismetaal te veranderen in goud. Deze historische legende symboliseert het smelten van het ego tijdens onze weg op het doornige pad, dat bekend staat als ‘de kunst van de persoonlijkheid’. Onechte identificaties worden overwonnen, wanneer de goddelijke aanwezigheid wordt ontdekt in ons binnenste, als een parel in je hart. Dit vraagt om voortdurende pogingen om het karakter om te vormen tot een levend voorbeeld van wijsheid, want daardoor kunnen wij een boodschapper worden van geluk voor de broers en zussen van alle religies. Geluk is slechts aanwezig voor zover wij zelf een bron worden van geluk, het goede in anderen waarderend en de verstoringen over het hoofd ziend wanneer dat niet aangenaam is voor je eigen denkproces. Je stemt je daarbij af op het ritme van al diegenen die je ontmoet; hun voorbeeld zou een les kunnen zijn om te leren.

De boodschap van ‘spirituele vrijheid’ in onze tijd houdt de bevrijding in van zulke gevoelens als ‘mijn geloof’’ tegenover ‘jouw geloof’. Deze boodschap was bestemd voor de religie van het hart; en aangezien er veel harten zijn, zijn er eveneens veel spirituele idealen die voortspruiten uit een en dezelfde bron. Wanneer de deuren van het hart open zijn, ontwaakt de eenvoud; we bevinden ons voor de goddelijke stroom, die voorwaarts stroomt, en gaan met die stroom op in de grote idealen van wijsheid en zuiverheid. Hierin wordt de essentie onthuld van alles wat we verstaan onder de term ‘Soefi’.

01-Hazrat-Inayat-Khan

O Seeker,
did you know that inner awakening
is like being on a ship,
sailing on the great waters of destiny,
in attunement to the compass of the spirit of guidance,
and driven by the enemy of free will,
while heading towards mastery over the ego,
where one may begin to realize,
that in reality,
the sailor is only a ray of the all pervading,
shining in the past, present and future
on the waves of illlusion.

Hidayat Inayat-Khan
Vertaling: Hamida Verlinden, Arya Reijers

 

[1] Het woord “mind” wordt regelmatig gebruikt door Hazrat Inayat Khan, maar een vertaling is nog niet gevonden, omdat “mind” zoveel omvat: het voelende hart, het scheppende denkvermogen, het geheugen, de wil die gedachten bij elkaar houdt, en het ego – dat wat beweert “ik” te zijn. Het is de schepper van gedachten en ontvankelijk voor die gedachten. Zie onder andere: deel I van “The Sufi Message of Hazrat Inayat Khan”, pagina 158 e.v.